90 › و همچنين ذيل آيه 105 كهف ( جلد 12 صفحه 567 ) و ذيل آيه 102 سوره مؤمنون ( جلد 14 صفحه 328 ) ذكر كردهايم .
تعبير به « * ( عِيشَةٍ راضِيَةٍ ) * » ( زندگى خشنود ) تعبير بسيار جالب و رسايى است از زندگى پر نعمت و سراسر آرامش بهشتيان در قيامت ، اين زندگى آن قدر رضايتبخش است كه گويى خودش « راضى » است يعنى بجاى اينكه « مرضية » گفته شود براى تاكيد هر چه بيشتر بجاى اسم مفعول ، « اسم فاعل » به كار رفته است ( 1 ) .
و اين امتياز بزرگ مخصوص زندگى آخرت است ، چرا كه زندگى دنيا هر قدر مرفه و پر نعمت و توأم با امن و امان و رضايت و خشنودى باشد باز از عوامل ناخشنودى خالى نيست ، تنها زندگى آخرت است كه سراسر رضايت و خشنودى و آرامش و امنيت و مايه جمعيت خاطر مىباشد .
تعبير به « ام » در جمله « * ( فَأُمُّه هاوِيَةٌ ) * » به خاطر اين است كه « ام » به معنى « مادر » است ، و مىدانيم مادر پناهگاهى است براى فرزندان كه در مشكلات به او پناه مىبرند ، و نزد او مىمانند ، و در اينجا اشاره به اين است كه اين گنهكاران خفيف الميزان محلى براى پناه گرفتن جز دوزخ نمىيابند ، واى به حال كسى كه پناهگاهش « جهنم » باشد ! بعضى نيز گفتهاند معنى « ام » در اينجا « مغز » است ، زيرا عرب به مغز سر « ام الرأس » مىگويد ، بنا بر اين معنى آيه چنين مىشود كه آنها را با سر در جهنم مىافكنند ، ولى اين احتمال بعيد به نظر مىرسد زيرا در اين صورت آيه
هامش
( 1 ) بعضى نيز « راضية » را به معنى ( ذات رضا ) دانستهاند ، يا اينكه چيزى در تقدير مىگيرند ، و مىگويند منظور رضايت صاحبان آنها است ، ولى از ميان سه تفسير تفسيرى كه در بالا ذكر شد از همه مناسبتر است .