دشمن را از هم شكافته و به قلب آنها هجوم بردند ، و جمعيت آنها را از هم متلاشى كردند ، و اين نتيجه همان سرعت عمل و بيدارى و آمادگى و شهامت و شجاعت است .
و يا اشاره به ورود حاجيان از « مشعر » به قلب « منى » است .
بعضى نيز گفتهاند : منظور ، قرار دادن دشمن در حلقه محاصره است ، ولى اين تفسير ، در صورتى صحيح است كه جمله « فوسطن » با تشديد سين خوانده شود در حالى كه قرائت مشهور چنين نيست ، بنا بر اين صحيح همان معنى اول است .
رويهمرفته در يك جمعبندى نهايى به اينجا مىرسيم كه سوگند به اسبهايى ياد شده كه نخست با سرعت ، نفسزنان به سوى ميدان جهاد پيش مىروند ، و سپس سرعت آنها بيشتر مىشود ، آن چنان كه از ضربات سم آنها بر سنگها جرقه هايى برمىخيزد و تاريكى شب را مىشكافد ، و در مرحله بعد كه به نزديكى منطقه دشمن مىرسند ، آنها را غافلگير ساخته ، و هنگام روشن شدن هوا بر آنها هجوم مىبرند ، آن چنان هجومى - كه گرد و غبار را در فضا پراكنده مىكند و سرانجام به قلب جمعيت دشمن وارد شده ، صفوف آنها را از هم متلاشى مىكنند .
سوگند به اين اسبهاى پر قدرت ! سوگند به اين سواران شجاع ! سوگند به نفسهاى مركبهاى مجاهدان ! سوگند به آن جرقههاى آتشين كه از سم آنها برمىخيزد ! سوگند به آن هجوم غافلگيرانه شان ! سوگند به آن ذرات گرد و غبارى كه در فضا پخش مىكنند ! .
و سرانجام سوگند به ورودشان در قلب صفوف دشمن و متلاشى كردن آنها
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 246
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٦