مفهوم ذره هر چه باشد منظور در اينجا كوچكترين وزنها است .
به هر حال اين آيه از آياتى است كه پشت را مىلرزاند و نشان مىدهد كه حسابرسى خداوند در آن روز فوق العاده دقيق و حساس است ، و ترازوهاى سنجش عمل در قيامت آن قدر ظريف است كه حتى كوچكترين اعمال انسانى را وزن مىكنند و به حساب مىآورند .
نكتهها :
1 - دقت و سختگيرى در حسابرسى قيامت
نه تنها از آيات اخير اين سوره كه از آيات مختلف قرآن به خوبى استفاده مىشود كه در حسابرسى اعمال در قيامت فوق العاده دقت و موشكافى مىشود ، در آيه 16 سوره لقمان مىخوانيم : يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّه إِنَّ اللَّه لَطِيفٌ خَبِيرٌ : « پسرم ! اگر به اندازه سنگينى دانه خردلى ( عمل نيك يا بد ) باشد و در دل سنگى يا در گوشه اى از آسمانها يا زمين پنهان گردد ، خداوند آن را ( در قيامت ) براى حسابرسى مىآورد ، خداوند دقيق و آگاه است » .
« خردل » دانه بسيار كوچكى از گياه معروفى است كه ضرب المثل در كوچكى مىباشد .
اين تعبيرات نشان مىدهد كه در آن حسابرسى بزرگ كوچكترين كارها محاسبه مىشود ، ضمنا اين آيات هشدار مىدهد كه نه گناهان كوچك را كم اهميت بشمرند ، و نه اعمال خير كوچك را ، چيزى كه مورد محاسبه الهى قرار مىگيرد هر چه باشد كم اهميت نيست .
لذا بعضى از مفسران گفتهاند اين آيات زمانى نازل شد كه بعضى از ياران