و از آن مهمتر اينكه : « زمين در آن روز تمام خبر خود را باز مىگويد » ( * ( يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها ) * ) .
آنچه از خوبيها و بديها ، و اعمال خير و شر ، بر صفحه زمين واقع شده است ، همه را برملا مىسازد ، و يكى از مهمترين شهود اعمال انسان در آن روز همين زمينى است كه ما اعمال خود را بر آن انجام مىدهيم ، و شاهد و ناظر ما است .
در حديثى از پيغمبر اكرم ص مىخوانيم كه فرمود ، « ا تدرون ما اخبارها » ؟ : « آيا مىدانيد منظور از اخبار زمين در اينجا چيست » ؟
قالوا : اللَّه و رسوله اعلم : « گفتند : خدا و پيغمبرش آگاهتر است » فرمود :
اخبارها ان تشهد على كل عبد و امة بما عملوا على ظهرها ، تقول عمل كذا و كذا ، يوم كذا ، فهذا اخبارها :
« منظور از خبر دادن زمين اين است كه اعمال هر مرد و زنى را كه بر روى زمين انجام دادهاند خبر مىدهد ، مىگويد :
فلان شخص در فلان روز فلان كار را انجام داد ، اين است خبر دادن زمين « ! ( 1 ) .
در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم ص مىخوانيم :
حافظوا على الوضوء و خير اعمالكم الصلاة ، فتحفظوا من الارض فانها امكم ، و ليس فيها احد يعمل خيرا او شرا الا و هى مخبرة به ! :
« مواظبت بر وضو كنيد ، و بهترين اعمال شما نماز است ، و مراقب زمين باشيد كه مادر شما است ، هيچ انسانى كار خير يا شرى بجا نمىآورد مگر اينكه زمين از آن خبر مىدهد » ! ( 2 ) .
از « ابو سعيد خدرى » نقل شده كه مىگفت : هر گاه در بيابان هستى صدايت را به اذان بلند كن ، چرا كه از رسول خدا ص شنيدم كه مىفرمود :
لا يسمعه جن و لا انس و لا حجر الا يشهد له :
« هيچ جن و انس و قطعه سنگى آن را نمىشنود مگر اينكه براى او ( در قيامت ) گواهى مىدهد » ( 3 ) .
هامش
( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 649 .
( 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 526 .
( 3 ) « همان مدرك »