و بلكه تاكيدى بر آن است .
2 - بعضى نيز گفتهاند آن شب را از اين جهت شب قدر ناميدهاند كه داراى قدر و شرافت عظيمى است ( نظير آنچه در آيه 74 سوره حج آمده است ما قَدَرُوا اللَّه حَقَّ قَدْرِه « آنها قدر خداوند را نشناختند » ) .
3 - گاه نيز گفتهاند به خاطر آن است كه قرآن با تمام قدر و منزلتش بر رسول و الا قدر ، و به وسيله فرشته صاحب قدر نازل گرديد .
4 - يا اينكه شبى است كه مقدر شده قرآن در آن نازل گردد .
5 - يا اينكه كسى كه آن شب را احيا بدارد صاحب قدر و مقام و منزلت مىشود .
6 - يا اينكه در آن شب ، آن قدر فرشتگان نازل مىشوند كه عرصه زمين بر آنها تنگ مىشود ، چون تقدير به معنى - تنگ گرفتن نيز آمده است مانند وَمَنْ قُدِرَ عَلَيْه رِزْقُه ( طلاق - 7 ) .
جمع ميان تمام اين تفسيرها در مفهوم گسترده « ليلة القدر » كاملا ممكن است هر چند تفسير اول از همه مناسبتر و معروفتر است .
2 - شب قدر كدام شب است ؟
در اينكه « ليلة القدر » در ماه رمضان است ترديدى نيست ، چرا كه جمع ميان آيات قرآن همين معنى را اقتضا مىكند ، از يك سو مىگويد : قرآن در ماه رمضان نازل شده ( بقره - 185 ) و از سوى ديگر مىفرمايد : در شب قدر نازل گرديده ( آيات مورد بحث ) .
ولى در اينكه كدام شب از شبهاى ماه رمضان است ؟ گفتگو بسيار است ، و در اين زمينه تفسيرهاى زيادى شده ، از جمله شب اول ، شب هفدهم ، شب نوزدهم ، شب بيست و يكم ، شب بيست و سوم ، شب بيست و هفتم ، و شب بيست و نهم .
ولى مشهور و معروف در روايات اين است كه در دهه آخر ماه رمضان و شب
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 188
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٨