آرى اين نشانه عظمت امت محمد ص است كه در آنجا بر خليل ع نازل مىشوند و در اينجا بر اين امت اسلام ( 1 ) .
نكتهها :
1 - چه امورى در شب قدر مقدر مىشود ؟
در پاسخ اين سؤال ، كه چرا اين شب ، شب قدر ناميده شده ؟ سخن بسيار گفتهاند ، از جمله اينكه :
1 - شب قدر به اين جهت « قدر » ناميده شده كه جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مىشود ، شاهد اين معنى سوره دخان است كه مىفرمايد :
إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ :
« ما اين كتاب مبين را در شبى پر بركت نازل كرديم ، و ما همواره انذار كننده بودهايم ، در آن شب كه هر امرى بر طبق حكمت خداوند تنظيم و تعيين مىگردد » ( دخان - 3 و 4 ) .
اين بيان هماهنگ با روايات متعددى است كه مىگويد : در آن شب ، مقدرات يك سال انسانها تعيين مىگردد ، و ارزاق و سرآمد عمرها ، و امور ديگر ، در آن ليله مباركه تفريق و تبيين مىشود .
البته اين امر هيچگونه تضادى با آزادى اراده انسان و مساله اختيار ندارد ، چرا كه تقدير الهى به وسيله فرشتگان بر طبق شايستگيها و لياقتهاى افراد ، و ميزان ايمان و تقوى و پاكى نيت و اعمال آنها است .
يعنى براى هر كس آن مقدر مىكنند كه لايق آن است ، يا به تعبير ديگر زمينه هايش از ناحيه خود او فراهم شده ، و اين نه تنها منافاتى با اختيار ندارد
هامش
( 1 ) « تفسير فخر رازى » جلد 32 صفحه 36 .