متعال نمىفرمايد : ملائكه و روح نازل مىشوند » ؟ ( 1 ) .
يعنى به قرينه مقابله ، اين دو با هم متفاوتند ، تفسيرهاى ديگرى نيز براى كلمه « روح » در اينجا ذكر شده چون دليلى براى آنها نبود از آن صرفنظر گرديد .
منظور از « * ( مِنْ كُلِّ أَمْرٍ ) * » اين است كه فرشتگان براى تقدير و تعيين سرنوشتها و آوردن هر خير و بركتى در آن شب نازل مىشوند ، و هدف از نزول آنها انجام اين امور است .
يا اينكه هر امر خير و هر سرنوشت و تقديرى را با خود مىآورند ( 2 ) .
بعضى نيز گفتهاند منظور اين است كه آنها به امر و فرمان خدا نازل مىشوند ، ولى مناسب همان معنى اول است .
تعبير به « ربهم » كه در آن تكيه روى مساله ربوبيت و تدبير جهان شده است . تناسب نزديكى با كار اين فرشتگان دارد كه آنها براى تدبير و تقدير امور نازل مىشوند و كار آنها نيز گوشه اى از ربوبيت پروردگار است .
و در آخرين آيه مىفرمايد : « شبى است آكنده از سلامت و خير و رحمت تا طلوع صبح » ( * ( سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ) * ) .
هم قرآن در آن نازل شده ، هم عبادت و احياء آن معادل هزار ماه است ، هم خيرات و بركات الهى در آن شب نازل مىشود ، هم رحمت خاصش شامل حال بندگان مىگردد ، و هم فرشتگان و روح در آن شب نازل مىگردند .
بنا بر اين شبى است سرتاسر سلامت ، از آغاز تا پايان ، حتى طبق بعضى از
هامش
( 1 ) تفسير برهان جلد 4 صفحه 481 .
( 2 ) طبق تفسير اول « من » به معنى « لام » است ، و مفهوم « * ( مِنْ كُلِّ أَمْرٍ ) * » « لاجل كل امر » مىباشد ، و بنا بر تفسير دوم « من » به معنى « باء مصاحبت » مىباشد .