نامبرده خودش اين معنى را نپذيرفته است ) ( 1 ) .
با توجه به اينكه در آيه شريفه موضوع « فراغت » معين نشده است و « فانصب » از ماده « نصب » ( بر وزن نسب ) به معنى تعب و زحمت است آيه بيانگر يك اصل كلى و فراگير است ، و هدف آن است كه پيامبر را به عنوان يك الگو و سرمشق از اشتغال به استراحت بعد از پايان يك امر مهم باز دارد ، و تلاش مستمر و پىگير را در زندگى به او گوشزد كند .
با توجه به اين معنى روشن مىشود كه تمام تفاسير فوق صحيح است ولى هر كدام به عنوان يك مصداق از اين معنى فراگير و عام .
و چه برنامه سازنده و مؤثرى كه رمز پيروزى و تكامل در آن نهفته است ، اصولا بيكار بودن و فراغت كامل مايه خستگى ، كم شدن نشاط ، تنبلى و فرسودگى ، و در بسيارى از مواقع مايه فساد و تباهى و انواع گناهان است .
قابل توجه اينكه آمارها نشان مىدهد كه به هنگام تعطيلات مؤسسات آموزشى ميزان فساد گاهى تا هفت برابر بالا مىرود ! به هر حال مجموعه اين سوره بيانگر عنايت خاص الهى به پيغمبر اكرم ص و تسلى او در برابر مشكلات ، و وعده نصرت و تاييد او در برابر مشكلات و فراز و نشيبهاى راه رسالت است .
و در عين حال مجموعه اى است اميدبخش سازنده و حيات آفرين براى همه انسانها و همه رهروان راه حق .
نكتهها :
1 - همانگونه كه در بالا اشاره كردهايم در روايات متعددى آمده است كه
هامش
( 1 ) « قرطبى » جلد 10 صفحه 7199 .