را با تذكرات خويش به اهداف خلقت و آفرينش آشنا ساز ، و راه قرب خدا را به آنها نشان ده ، و در مسير تكامل رهبر و راهنمايشان باش .
البته راه كمال در صورتى پيموده مىشود كه با ميل و اراده و اختيار همراه باشد ، و گرنه تكامل اجبارى سخنى بىمفهوم است ، تو هرگز نمىتوانى آنها را مجبور سازى ، و اگر هم مىتوانستى فايده اى نداشت .
بعضى تصور كردهاند كه اين دستور قبل از نزول فرمان « جهاد » بوده ، و با نزول حكم جهاد نسخ شد .
چه اشتباه بزرگى ؟ مساله تذكر و تبليغ پيامبر ص از نخستين روز شروع شد ، و تا آخرين دقيقه حيات آن حضرت ادامه داشت ، و بعد از او نيز به وسيله جانشينان معصوم و علماى دين تداوم داشته و خواهد داشت اين مطلبى نسخ شدنى نيست ، همچنين عدم اجبار مردم بر ايمان نيز يك اصل ثابت است ، و هدف جهاد عمده مبارزه با طغيانگران و برداشتن موانع از راه مردم حق طلب است .
اين مطلب شبيه چيزى است كه در آيه 80 سوره نساء آمده است كه مىگويد :
وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً : « هر كس روىگردان شود ما تو را مسئول آنها قرار نداديم » و آيه 107 انعام ، و 48 شورى كه همين معنى را بازگو مىكند .
« مصيطر » از ماده « سطر » به معنى همان سطور كتاب است و « مسيطر » كسى است كه سطربندى مىكند ، و سطور كتاب را تنظيم مىنمايد ، سپس به عنوان هر شخصى كه بر چيزى مسلط باشد ، و خطوط آن را تنظيم كند ، يا او را به اجبار وادار بر انجام كارى نمايد اطلاق شده است .
در آيه بعد به صورت يك استثناء مىفرمايد : « مگر كسى كه پشت كند
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 433
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٣