بخشيديم « متعلق به آسمان اول است و ما وراى آن شش عالم و آسمان ديگر وجود دارد كه از دسترس علم بشر بيرون است .
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور طبقات متعدد هواى اطراف زمين باشد كه در عين رقيق بودن ظاهرى ، از چنان استحكامى برخوردار است كه اين كره خاكى را از هجوم مستمر سنگهاى آسمانى حفظ مىكند ، و به محض اينكه يكى از آنها جذب كره زمين شود بر اثر تصادم شديد با قشر هوا چنان داغ مىشود كه آتش مىگيرد ، و مىسوزد ، و خاكستر آن به طور ملايم بر زمين مىنشيند ، و اگر اين قشر هوا نبود شهرها و آباديهاى ما شب و روز در معرض پرتاب اين سنگها قرار داشت .
بعضى از دانشمندان محاسبه كردهاند كه استقامت قشر هواى اطراف زمين كه بيش از يكصد كيلومتر ضخامت دارد به اندازه يك « سقف پولادين به ضخامت ده متر » است ! و اين است يكى از تفسيرهاى سبع شداد ( 1 ) .
بعد از اشاره اجمالى به آفرينش آسمانها به سراغ نعمت بزرگ آفتاب عالمتاب مىرود و مىفرمايد : « ما چراغى نورانى و حرارتبخش آفريديم » ( * ( وَجَعَلْنا سِراجاً وَهَّاجاً ) * ) ( 2 ) .
« وهاج » از ماده « وهج » ( بر وزن كرج ) به معنى نور و حرارتى است كه از آتش صادر مىشود ( 3 ) بنا بر اين ذكر اين وصف براى اين چراغ پر فروغ آسمانى
هامش
( 1 ) در زمينه آسمانهاى هفتگانه ، و تفسيرهاى آن ، در جلد اول ( ذيل آيه 29 سوره بقره ) مشروحا بحث كردهايم .
( 2 ) « جعلنا » در اينجا به معنى « خلقنا » است و يك مفعول گرفته است .
( 3 ) « مفردات راغب » ماده « وهج » ، در « لسان العرب » در معنى اين لغت مىگويد :
حرارت آفتاب و آتش از فاصله دور است .