« باز هم چه مىدانى روز جزا چه روزى است ؟ ! ( * ( ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ ) * ) .
جايى كه پيامبر ص با آن آگاهى وسيع از قيامت و علم فوق العاده او نسبت به مبدأ و معاد ، حوادث آن روز بزرگ و اضطراب و وحشت عظيمى را كه بر آن حاكم است به خوبى نداند تكليف بقيه روشن است .
اين سخن بيانگر اين واقعيت است كه ابعاد حوادث هولناك قيامت آن قدر گسترده و عظيم است كه با هيچ بيانى قابل توصيف نيست ، و همانگونه كه ما زندانيان عالم خاك از نعمتهاى بىپايان بهشت به درستى آگاه نيستيم ، از عذاب جهنم ، و به طور كلى حوادث آن روز بزرگ نيز نمىتوانيم آگاه شويم .
سپس در يك جمله كوتاه و پر معنى يكى ديگر از ويژگيهاى آن روز را كه در حقيقت همه چيز در آن نهفته است مطرح كرده ، مىفرمايد : « همان روزى كه هيچكس قادر بر انجام كارى در حق ديگرى نيست ، و همه امور در آن روز از آن خدا است » ( * ( يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَالأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّه ) * ) .
البته در اين جهان نيز همه كارها به دست قدرت او است ، و همگان به او نيازمندند ، ولى در اينجا به هر حال مالكان و حاكمان و فرمانروايان صورى وجود دارند كه گاهى افراد سطحى و ناآگاه آنها را مبدأ قدرت مستقلى مىپندارند ، ولى در آن روز اين مالكيت و حاكميت صورى و مجازى نيز بر چيده مىشود ، و حاكميت مطلقه خداوند و مالكيت او بر هر چيز از هر زمان آشكارتر است .
اين همان است كه در آيات ديگر قرآن نيز آمده : لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 235
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٥