در تفسير « كريم » تعبيرات گوناگونى گفتهاند ، بعضى گفتهاند : كريم بخشنده اى است كه تمام افعالش احسان است و هرگز با بخشش خود در پى كسب سود يا دفع زيان نيست .
بعضى گفتهاند : كريم كسى است كه هم آنچه را بر او است و هم آنچه را بر او لازم نيست مىبخشد .
و بعضى گفتهاند : كريم كسى است كه متاع كم را مىپذيرد ، و بهاى زياد در برابر آن مىدهد .
ولى در حقيقت همه اينها در مفهوم كريم در صورتى كه در حد اعلى همچون كرم خداوند در نظر گرفته شود جمع است . و در كرم خداوند همين بس كه تنها به عفو گنهكار راضى نمىشود بلكه گناهان را ( در مورد كسانى كه شايستگى دارند ) به حسنات تبديل مىكند .
امير مؤمنان على ع در تفسير اين آيه جملههاى عجيبى دارد ، مىفرمايد :
اين آيه كوبنده ترين دليل در برابر شنونده است ، و قاطعترين عذر در برابر شخص مغرور ، كسى كه جهالت و نادانيش او را جسور و مغرور ساخته ، خداوند مىفرمايد :
اى انسان چه چيز تو را بر گناهت جرأت داده ؟ ، و چه چيز تو را در برابر پروردگارت مغرور ساخته ؟ ، و چه چيز تو را به هلاكت خويش علاقه مند نموده ؟
آيا اين بيمارى تو بهبودى ندارد ؟ يا اين خوابت به بيدارى نمىانجامد ؟
چرا ( لا اقل ) آن مقدار كه به ديگران رحم مىكنى به خودت رحم نمىكنى ، تو هر گاه كسى را در ميان آفتاب سوزان به بينى بر او سايه مىافكنى ، هر گاه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٩