البته در آيه چيزى كه صريحا دلالت كند كه منظور شخص پيامبر ص است وجود ندارد تنها چيزى كه مىتواند قرينه اى بر اين معنى باشد خطابهايى است كه از آيات 8 تا 10 اين سوره آمده كه مىگويد : « كسى كه پيوسته ( براى شنيدن آيات خدا ) به سرعت سراغ تو مىآيد ، و از خدا مىترسد ، تو از او غافل مىشوى » ! اين چيزى است كه بهتر از هر كس در مورد پيامبر ص مىتواند صادق باشد .
ولى به گفته مرحوم « سيد مرتضى » قرائنى نيز در اين آيات وجود دارد كه نشان مىدهد منظور شخص پيامبر ص نيست از جمله اينكه :
« عبوس بودن » از صفات پيامبران مخصوصا پيغمبر اسلام نيست ، او حتى نسبت به دشمنان خود با چهره گشاده سخن مىگفت ، تا چه رسد به مؤمنان حقيقت جو .
ديگر اينكه پرداختن به اغنيا و غافل شدن از فقراى حق طلب با اخلاق آن حضرت كه در آيه 4 سوره « ن » به آن اشاره شده وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ :
« تو اخلاق عظيم و برجسته اى دارى » هرگز نمىسازد ، ( بخصوص اينكه معروف است سوره « ن » قبل از سوره عبس نازل شده است ) ( 1 ) .
ولى به فرض كه شان نزول اول واقعيت داشته باشد اين مطلب در حد ترك اولايى بيش نيست : و كارى كه منافات با مقام عصمت داشته باشد در آن مشاهده نمىشود .
زيرا « اولا » پيامبر ص هدفى جز نفوذ در سران قريش ، و گسترش دعوت اسلام از اين طريق ، و درهم شكستن مقاومت آنها ، نداشت .
هامش
( 1 ) همان مدرك .