خائف است ، و خود را از هواى نفس باز داشته » ( 1 ) .
منظور « مقام عدالت » او است ، چرا كه ذات مقدس او مايه خوف نيست ، خوف از عدالت او مىباشد ، و در حقيقت اين خوف از مقايسه اعمال خود با عدل او حاصل مىشود ، همانگونه كه مجرمان از ديدن يك قاضى عادل بر خود مىلرزند ، و از شنيدن نام محكمه و دادگاه وحشت مىكنند ، در حالى كه شخص بىگناه نه از آن ترسى دارد ، و نه از اين وحشتى ! در ميان اين تفسيرهاى سه گانه تضادى نيست و ممكن است همه آنها در معنى آيه جمع باشد .
2 - رابطه « طغيان » و « دنيا پرستى »
در حقيقت آيات فشرده بالا اصول سعادت و شقاوت انسان را به نحو زيبا و شايسته اى ترسيم كرده است ، شقاوت انسان را در « طغيان » و « دنيا پرستى » مىشمرد ، و سعادت او را در « خوف از خدا » و « ترك هوا » و عصاره تمام تعليمات انبياء و اولياء نيز همين است و بس .
در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم :
ان اخوف ما اخاف عليكم اثنان : اتباع الهوى و طول الامل ، فاما اتباع الهوى فيصد عن الحق ، و اما طول الامل فينسى الآخرة :
« هولناكترين چيزى كه از آنها بر شما خائفم دو چيز است : پيروى از هواى نفس ، و آرزوهاى طولانى ، اما پيروى از هوى شما را از حق باز مىدارد ، و اما آرزوهاى طولانى آخرت را به فراموشى مىسپرد » ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 197 .
( 2 ) « نهج البلاغه » خطبه 42 .