بلد امين تفسير به مكه شد و اشاره بنام پيامبر است چون او صاحب مكه و شرافت ( 1 ) دهنده به آن سرزمين است يا به جهت شرافت پيامبر بين مقربين و مقدسان عالم مانند شرافت مكه بر ساير سرزمينها يا به جهت آنكه هر كس به پيامبر و اهل بيت او ايمان بياورد او از گمراهى در دنيا و عذاب آخرت در امان است چنانچه هر كس داخل مكه شود ايمن است فرموده است :
« انا مدينة العلم و علي بابها »
ميتوانيم همين توضيحى كه داديم در مورد روايت على بن ابراهيم نيز اجرا كنيم .
اما تأويل انسان بابى بكر محتمل است به اين جهت كه او اكمل افراد و مصداق انسان است در ظهور اين شقاوت از او و موجب شقاوت ديگران شده چنانچه
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا
به حضرت امير المؤمنين تفسير شده زيرا او مورد نزول آيه و كاملترين فرد مؤمنين است احتمال تخصيص نيز در هر دو مورد آيه انسان و
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا
نيز هست كه در اين صورت استثناء منقطع خواهد بود و جمع براى تعظيم است يا داخل بودن ساير ائمه عليهم السّلام در آن .
بيضاوى : در باره
فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ
چه چيز ترا تكذيب مىكند اى محمّد بعد از ظهور اين دلائل در جزاء و قيامت بعضى گفته ما بمعنى من است يعنى چه كسى . برخى نيز گفتهاند خطاب به انسان است بنا بر التفات . معنى آيه اينست چه چيز وادار مىكند ترا بر كذب .
تفسير فرات : همين روايت را در تأويل تين و زيتون و طور سينين از حضرت رضا عليه السّلام نقل مىكند تا آنجا كه مىفرمايد :
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
امير المؤمنين و تمام شيعه او هستند
فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
پاداش دارند كه منت بر آنها گذارده نمىشود .
حضرت موسى بن جعفر در تفسير آيه :
وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ
فرمود بلد امين پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم است و ما راه آن بلد هستيم خداوند مردم را در راه آنها از عذاب