پس اعراف چيست فرمود تلّى از مشك است كه پيامبر و اوصياء بر آن هستند همه را از چهرهشان ميشناسند . سفيان گفت در اين مورد چيزى نگويم . يك قسمت از قصيده كه سرود اين بود :
ايا ربعهم هل فيك لى اليوم مربع * و هل لليالى كن لي فيك مرجع
در همين مورد گفته :
و انتم ولاة الحشر و النشر و الجراء * و انتم ليوم المفزع الهول مفزع
و انتم على الاعراف و هي كثائب * من المسك رياها بكم يتضوع
ثمانية بالعرش اذ يحملونه * و من بعدهم هادون في الارض اربع « 1 »
تفسير فرات : ابن عباس گفت علي عليه السّلام داراى اسمهائى است از كتاب خدا كه مردم نميدانند گفتيم كدام اسمها ؟ گفت خدا او را در قرآن مؤذن و اذان ناميده آية
فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
مؤذن در اين آيه علي است ميگويد لعنت خدا بر كسانى كه ولايت مرا تكذيب كردند و حق مرا سبك شمردند .
تفسير فرات : حبه عرني گفت ابن كوّاء خدمت امير المؤمنين عليه السّلام آمده گفت دو آيه در قرآن مرا عاجز نموده و در دين مشكوكم كرده پرسيد كدام آيهها گفت :
وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ
پرسيد تاكنون معنى اين آيه را نفهميدهاى عرضكرد نه فرمود اعراف ما هستيم كسى كه ما را بشناسد داخل بهشت مىشود و كسى كه منكر ما باشد داخل جهنم ميگردد .
گفت اين آيه ديگر
وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ
.
فرمود معنى اين آيه را نيز تاكنون نفهميدهاى ؟ گفت نه .
هامش
( 1 ) اى منزلگاه خاندان نبوت آيا من نيز ميتوانم از شما بهرهمند شوم و آيا در شبهاى تار مرا پناه ميدهيد شما فرمانرواى روز قيامت و جزا هستيد و در هول و هراس قيامت پناهگاهيد شما بر اعراف كه تلى از مشك است و بوى آن ساطع است هستيد هشت نفر كه حامل علم خدا و بعد از آنها نيز چهار نفر در زمين هدايتكنندهايد .