مُسْتَقِيمٍ
فرمود به خدا قسم منظور على و اوصيا هستند .
توضيح : بيضاوى مينويسد مكبا يعنى پيوسته ميلغزد و به صورت بر زمين مىافتد براى ناهموارى راه و پست و بلندى به همين جهت در مقابل آن ( سويا ) آورده يعنى كسى كه راست و آسوده و محفوظ از افتادگان است بر صراط مستقيم كه از هر نظر هموار است راه ميرود .
براى خداشناسى و مشرك مثال زده به دو نفر كه در اين دو راه در حركت هستند ، بعضى گفتهاند مكب شخص كور است كه بواسطهء نابينائى به زمين مىخورد و سويا شخص بينا و بعض ديگر نيز مىگويند مراد از كسى كه
( يَمْشِي مُكِبًّا )
شخصى است كه برو در آتش مىافتد و
« يَمْشِي سَوِيًّا »
كسى كه با دو پاى خود بجانب بهشت رهسپار مىشود .
تفسير فرات : حسين بن سعيد باسناد خود از جعفر بن محمّد عليه السّلام در مورد آيهء
قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي
فرمود : ولايت ما اهل بيت است كه هر كس منكر شود گمراه است و بر علي عليه السّلام خورده نمىگيرد مگر شخص گمراه .
تفسير فرات : زيد بن علي گفت : پيامبر اكرم در باره آيه :
قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ
فرمود : من و كسانى كه پيرو من باشند از اهل بيتم كه پيوسته يكى پس از ديگرى مردم را دعوت بسوى راه و روشى كه من داشتهام مينمايند .
كافى : ثمالى از حضرت باقر عليه السّلام نقل مىكند كه خداوند به پيامبرش وحى نمود :
فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
فرمود :
يعنى تو بر ولايت علي هستى و علي همان صراط مستقيم است .
توضيح : قراء سبعه صراط را با تنوين و حالت رفع خواندهاند و ( علي ) را بفتح لام اما يعقوب و ابو رجاء و قتاده و ضحاك و مجاهد و قيس بن عباده و عمرو بن ميمون ( علي ) بكسر لام و حالت رفع يا تنوين خواندهاند تا صفت باشد براى صراط .