سپس مىافزايد : « اين رهبران ضال و مضل مكر عظيمى به كار بردند » ( * ( وَمَكَرُوا مَكْراً كُبَّاراً ) * ) .
« كبار » كه صيغه مبالغه از « كبر » است و در اينجا به صورت نكره ذكر شده ، نشان مىدهد كه آنها طرحهاى شيطانى عظيم و گسترده اى براى گمراه ساختن مردم ، و ممانعت از قبول دعوت نوح ريخته بودند ، اما اين طرحها چه بوده است ؟
درست مشخص نيست .
احتمال دارد كه همان مساله بت پرستى بوده باشد ، زيرا طبق بعضى از روايات بت پرستى قبل از نوح سابقه نداشت ، بلكه قوم نوح آن را به وجود آوردند ، و مساله از اينجا سر چشمه گرفت كه در فاصله زمان آدم و نوح مردان صالحى بودند كه مردم به آنها اظهار علاقه مىكردند ، شيطان ( و انسانهاى شيطان صفت ) از علاقه مردم سوء استفاده نمود ، و آنها را تشويق به ساختن مجسمه آن بزرگان و گرامى داشت آن مجسمهها كرد .
اما چيزى نگذشت كه نسلهاى بعد رابطه تاريخى اين موضوع را فراموش كرده و تصور نمودند كه اين مجسمهها موجوداتى محترمند كه بايد مورد پرستش قرار گيرند ، و به اين ترتيب به پرستش بتها سرگرم شدند ، و مستكبران ظالم با اغفال آنها از اين طريق آنان را به بند كشيدند ، و مكر بزرگ واقع شد .
آيه بعد مىتواند گواه اين مطلب باشد ، زيرا بعد از اشاره سر بسته به اين مكر بزرگ مىافزايد : رؤساى « آنها گفتند : دست از خدايان و بتهاى خود برنداريد » ( * ( وَقالُوا لا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ ) * ) .
و هرگز دعوت نوح را به خداى يگانه نپذيريد ، خدايى كه هرگز ديده نمىشود ، و با دست قابل لمس نيست !
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 82
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٢