و آفرينش تازه اى به خود مىگيرد .
آيا خالق انسان از نطفه قادر نيست كه بعد از خاك شدن لباس حيات در تن انسان بپوشاند .
« ثالثا » اينها چگونه طمع بهشت دارند با اينكه در صحيفه اعمال خود اينهمه عمل گناه دارند ، زيرا موجودى كه از نطفه اى بىارزش آفريده شده از نظر مادى شرافتى ندارد ، اگر شرفى هست به خاطر ايمان و عمل صالح است كه اينها فاقد آنند ، پس چگونه انتظار دارند در باغهاى بهشتى گام بنهند ( 1 ) .
سپس براى تاكيد اين مطلب مىافزايد : « سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها كه ما قادريم . . . » ( * ( فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَالْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ ) * ) .
« بر اينكه جاى آنها را به كسانى بدهيم كه از آنها بهترند و ما هرگز در اين كار مغلوب نخواهيم شد » ( * ( عَلى أَنْ نُبَدِّلَ خَيْراً مِنْهُمْ وَما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ ) * ) .
اين جمله ممكن است اشاره به آن باشد كه ما نه تنها قادريم كه آنها را بعد از خاك شدن به زندگى و حيات نوين باز گردانيم ، بلكه مىتوانيم آنها را به موجوداتى كاملتر و بهتر تبديل كنيم ، و هيچ چيز مانعى از اين كار نخواهد بود .
هامش
( 1 ) در تفسير آيه فوق احتمالات ديگرى نيز داده شده است از جمله اينكه منظور از جمله « * ( مِمَّا يَعْلَمُونَ ) * » اين است كه ما آنها را با عقل و شعور آفريديم نه چون حيوانات و بهائم ، بنا بر اين در برابر اعمال خود مسئوليت دارند ، ديگر اينكه منظور اين است كه ما آنها را براى هدفهايى كه خودشان مىدانند يعنى تكليف و اطاعت آفريديم ، ولى اين احتمالات بسيار بعيد به نظر مىرسد ، لذا غالب مفسران همان معنى را كه در بالا ذكر كردهايم پذيرفتهاند .