در آن جمع كردهايم « ( * ( هذا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْناكُمْ وَالأَوَّلِينَ ) * ) .
امروز همه انسانها را بدون استثنا از اولين گرفته ، تا آخرين ، همه را براى حسابرسى و فصل خصومت در اين عرصه و دادگاه بزرگ گرد آوردهايم .
« اكنون اگر شما در برابر من چاره اى براى فرار از چنگال مجازات داريد انجام دهيد » ( * ( فَإِنْ كانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ ) * ) ( 1 ) .
آيا مىتوانيد از قلمرو حكومت من بگريزيد ؟
يا مىتوانيد بر قدرت من غلبه كنيد ؟
يا توانايى داريد با پرداختن فديه اى آزاد شويد ؟
و يا قدرت داريد ماموران حسابرسى را فريب دهيد ؟
هر كار از دست شما ساخته است انجام دهيد ، ولى بدانيد كارى از شما ساخته نيست ! در حقيقت اين امر به اصطلاح « امر تعجيزى » است كه براى روشن ساختن عجز و ناتوانى طرف مقابل ذكر مىشود ، مثل همان چيزى كه در مورد قرآن مجيد آمده است كه مىفرمايد : « اگر در آنچه بر بنده خود نازل كردهايم ترديد داريد سوره اى مانند آن را بياوريد » .
« كيد » ( بر وزن صيد ) به طورى كه « راغب » در « مفردات » ميگويد :
نوعى چاره جويى است كه گاه نكوهيده و گاه قابل تمجيد است ، هر چند استعمال
هامش
( 1 ) « نون » در « فكيدون » مكسور است ، و كسره آن به جاى ياء متكلم مىباشد ، و در اصل « فكيدونى » بوده ، « ياء » حذف شده ، و كسره كه دليل آن است باقيمانده ، و ضمير متكلم طبق ظاهر آيات به ذات پاك خدا بر مىگردد و احتمال اينكه به شخص پيغمبر ( ص ) برگردد بسيار بعيد است .