( * ( وَجَعَلْنا فِيها رَواسِيَ شامِخاتٍ ) * ) ( 1 ) .
اين كوهها كه سر به آسمان كشيده ، و ريشههاى آن به يكديگر پيوسته است از يك سو همچون زرهى زمين را در بر گرفته ، و در برابر فشار داخلى و فشارهاى ناشى از جزر و مد خارجى حفظ مىكند ، و از سوى ديگر جلو اصطكاك قشر هوا را با زمين مىگيرد ، و پنجه در هوا انداخته و آن را با خود به گردش در مىآورد ، و از سوى سوم طوفانها و بادهاى عظيم را كنترل مىكند ، و به اين ترتيب از جهات مختلف به اهل زمين آرامش مىبخشد .
و در ذيل همين آيه به يكى ديگر از بركات كوهها اشاره كرده مىافزايد :
« و آبى گوارا به شما نوشانديم » ( * ( وَأَسْقَيْناكُمْ ماءً فُراتاً ) * ) .
آبى كه هم براى شما گوارا و مايه حيات است ، و هم براى حيوانات شما و زراعتها و باغهايتان .
درست است كه تمام آبهاى گوارا از باران است ، ولى كوهها مهمترين نقش را در آن ايفا مىكند ، بسيارى از چشمهها و قناتها از كوهها مىجوشد ، و سرچشمه بسيارى از نهرها و شطهاى عظيم از برفهاى متراكمى است كه بر قلههاى كوهها مىنشيند ، و مهمترين ذخائر آبى انسانها را تشكيل مىدهد .
قله كوهها به خاطر دورى از سطح زمين هميشه سرد است و مىتواند ذخائر برف را ساليان دراز در خود جاى دهد تا تدريجا در پرتو آفتاب آب شود و به صورت نهرها جريان يابد .
هامش
( 1 ) « رواسى » جمع « راسيه » به معنى ثابت و پابرجا است ، و « شامخات » جمع « شامخ » به معنى بلند است ، و در بعضى از عبارات مانند « شمخ باتقة » كنايه از تكبر است ( مفردات راغب ) .