است ؟ ! چه تفاوتى ميان خاك و آن نطفه بىارزش است ؟
در پايان باز همان جمله را تكرار فرموده ، مىگويد : « واى در آن روز بر تكذيب كنندگان » ( * ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) * ) .
واى بر آنها كه اينهمه آثار قدرت او را مىبينند و باز او را انكار مىكنند .
امير مؤمنان على ع در اين زمينه مىفرمايد :
ايها المخلوق السوى ، و المنشا المرعى فى ظلمات الارحام ، و مضاعفات الاستار ، بدئت من سلالة من طين ، و وضعت فى قرار مكين ، الى قدر معلوم ، و اجل مقسوم ، تمور فى بطن امك جنينا ، لا تحير دعاء ، و لا تسمع نداء ، ثم اخرجت من مقرك الى دار لم تشهدها ، و لم تعرف سبل منافعها ، فمن هداك لاجترار الغذاء من ثدى امك ، و عرفك عند الحاجة مواضع طلبك و ارادتك ؟ !
« اى مخلوقى كه با اندام متناسب و در محيطى محفوظ آفريده شده اى ! در ظلمات رحم و پردههاى مضاعف ، آفرينش تو از عصاره گل آغاز شده ، و در قرارگاه محفوظى تا زمان معلوم و سرآمد معينى قرار داده شدى .
آن روز كه چنين بودى و در رحم مادر حركت داشتى نه قدرت پاسخگويى در تو بود ، و نه توانايى شنيدن صداى كسى .
سپس از اين قرارگاه به سرايى آمدى كه هرگز آن را مشاهده نكرده بودى ، و راه منافع آن را نمىشناختى .
بگو چه كسى در مكيدن شير از پستان مادرت تو را هدايت كرد ؟ و چه كسى راههاى وصول به نيازهايت را به تو نشان داد » ( 1 ) ؟
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » خطبه 163 .