و سرانجام نتيجه گيرى كرده ، مىافزايد : « واى در آن روز بر تكذيب كنندگان » ( * ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) * ) .
« يومئذ » در اينجا اشاره به روز رستاخيز است كه مجازات اصلى و مهم آنها مربوط به آن روز است ، و اين تكرار براى تاكيد مطلب است ، و اينكه بعضى احتمال دادهاند كه اين آيه ناظر به عذاب دنيا مىباشد ، و آيه مشابه آن كه قبلا آمد ناظر به عذاب آخرت است بسيار بعيد به نظر مىرسد .
سپس دست آنها را گرفته ، و به عالم جنين مىبرد ، و عظمت و قدرت خداوند ، و كثرت مواهب او را در اين جهان اسرار آميز ، به آنها نشان مىدهد ، تا از يك سو به قدرت خدا بر مساله رستاخيز و معاد پى ببرند ، و از سوى ديگر خود را مديون نعمتهاى بيشمارش بدانند ، و سر تعظيم بر آستانش فرود آورند .
مىفرمايد « آيا ما شما را از آبى پست و ناچيز نيافريديم » ؟ ! ( * ( أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ ) * ) .
سپس ما آن را در قرار گاهى مناسب و محفوظ و آماده قرار داديم « ( * ( فَجَعَلْناه فِي قَرارٍ مَكِينٍ ) * ) ( 1 ) .
قرار گاهى كه تمام شرائط حيات و پرورش و رشد و محافظت نطفه انسان در آن از هر نظر تامين شده ، و آن قدر عجيب و جالب و موزون است كه هر انسانى
هامش
( 1 ) « قرار » به معنى « محل استقرار » و « مكين » به معنى « محفوظ » است ، و در اصل از « مكانت » است كه به معنى « تمكن » آمده ( البته « مكانت » گاه به معنى منزلت نيز آمده است ) .