« آنها مىدانند عذابى سخت كه پشت آنها را در هم مىشكند در باره آنها انجام خواهد شد » ( * ( تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ ) * ) .
بسيارى از مفسران معتقدند كه « ظن » در اينجا به معنى علم است ، يعنى آنها يقين به چنين عذابى پيدا مىكنند ، در حالى كه بعضى گفتهاند : « ظن » در اينجا به همان معنى اصلى يعنى گمان مىباشد ، البته آنها اجمالا يقين دارند عذاب مىشوند اما نسبت به چنين عذاب كمرشكن گمان دارند » .
« فاقرة » از ماده « فقرة » ( بر وزن ضربة ) و جمع آن « فقار » به معنى مهرههاى پشت است ، بنا بر اين « فاقره » به حادثه سنگينى مىگويند كه مهرههاى پشت را در هم مىشكند ، و « فقير » را از اين رو فقير گفتهاند كه گويى پشتش شكسته است ( 2 ) .
به هر حال ، اين تعبير كنايه از انواع مجازاتهاى سنگينى است كه در دوزخ در انتظار اين گروه است ، اين گروه انتظار عذابهاى كمرشكن را مىكشند در حالى كه گروه سابق در انتظار رحمت پروردگار ، و آماده لقاى محبوبند اينها بدترين عذاب را دارند ، و آنها برترين نعمت جسمانى و موهبت و لذت روحانى را .
هامش
( 1 ) از جمله شواهدى كه براى اين موضوع آوردهاند اين است كه اگر « ظن » به معنى « علم » باشد ، « ان » بعد از آن بايد « مخففه از مثقله » باشد ، در حالى كه « ان » در آيه مورد بحث مصدريه است به قرينه اينكه نصب داده است .
( 2 ) « فاقرة » صفت براى موصوف محذوفى است ، و در تقدير « داهية فاقره » مىباشد ، و « تظن » فعل است كه فاعل آن « وجوه » است ، و در تقدير « ارباب الوجوه » يا « ذوات الوجوه » مىباشد .