آنها مىگويند : ( پروردگارا همه چيز به ما داده اى ) آيا روى ما را سفيد نكردى ؟ آيا ما را وارد بهشت ننمودى ؟ و رهايى از آتش نبخشيدى ؟
در اين هنگام حجابها كنار مىرود ( و خداوند را با چشم دل مشاهده مىكنند ) و در آن حال چيزى محبوبتر نزد آنان از نگاه به پروردگارشان نيست » ( 1 ) .
جالب توجه اينكه : در حديثى از « انس بن مالك » از آن حضرت ص آمده است كه فرمود :
ينظرون الى ربهم بلا كيفيت و لا حد محدود و لا صفة معلومة
: « آنها به پروردگارشان مىنگرند بدون كيفيت و حد محدود و صفت مشخصى » ! ( 2 ) .
و اين حديث تاكيدى است بر شهود باطنى نه مشاهده با چشم .
و در نقطه مقابل اين گروه مؤمنان گروهى هستند كه صورتهايشان ، عبوس و در هم كشيده است « ( * ( وَوُجُوه يَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ ) * ) .
« باسرة » از ماده « بسر » ( بر وزن نصر ) به معنى چيز نارس و كار قبل از موعد است ، و لذا به ميوه كال نخل ، « بسر » ( بر وزن عسر ) گفته مىشود ، و سپس به درهم كشيدن صورت و عبوس بودن اطلاق شده است ، از اين جهت كه عكس العملى است كه انسان قبل از فرا رسيدن رنج و عذاب و ناراحتى اظهار مىدارد .
به هر حال آنها وقتى كه نشانههاى عذاب را مىنگرند ، و نامههاى اعمال خويش را خالى از حسنات ، و مملو از سيئات ، مشاهده مىكنند ، سخت پريشان و محزون و اندوهگين مىشوند ، و چهره در هم مىكشند .
هامش
( 1 ) « روح المعانى » جلد 29 صفحه 145 .
( 2 ) « تفسير الميزان » جلد 20 صفحه 204 .