عَلَيْنا جَمْعَه وَقُرْآنَه ) ( 1 ) .
خلاصه از ناحيه جمعآورى قرآن نگران نباش ، ما آيات آن را جمع مىكنيم باز هم به وسيله پيك وحى بر تو مىخوانيم .
« و هنگامى كه ما بر تو خوانديم از آن پيروى كن و بخوان » ( فَإِذا قَرَأْناه فَاتَّبِعْ قُرْآنَه ) .
« سپس بر ما است كه آن را تبيين كنيم » ( * ( ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَه ) * ) .
بنا بر اين جمع قرآن ، و هم تلاوت آن بر تو ، و هم تبيين و تفصيل معانى آن هر سه بر عهده ما است ، به هيچوجه نگران مباش ، آن كس كه اين وحى را نازل كرده ، در تمام مراحل حافظ آن است ، تنها وظيفه تو از يك سو پيروى از تلاوت پيك وحى ، و از سوى ديگر ابلاغ اين رسالت به عامه مردم است .
بعضى نيز گفتهاند منظور از جمع كردن جمع در لسان وحى نيست ، بلكه جمع در سينه پيغمبر ص و تلاوت آن در لسان آن حضرت ص است ، يعنى عجله مكن ما تمام اين آيات را در سينه تو جمع مىكنيم ، و سپس قرائت آن را بر زبانت جارى مىسازيم .
به هر حال اين تعبيرات همگى تفسير اول را تاييد مىكند كه پيامبر ص به هنگام نزول وحى به وسيله جبرئيل ، پيوسته عجله داشت كه آيات را به سرعت تكرار كند ، مبادا از حافظه او برود ، و اينجا بود كه از سوى خداوند به او
هامش
( 1 ) توجه داشته باشيد « قرآن » در اين آيه و آيه بعد معنى مصدرى دارد و به معنى « قرائت » است .