اگر شخصى ناآگاه ، آن سخنرانى يا اين تدريس را از نوار بشنود ممكن است گرفتار اشتباه شود ، و از عدم ارتباط اين جملهها با جملههاى قبل و بعد تعجب كند ، ولى با دقت در شرايط خاص مجلس ، فلسفه اين جملههاى معترضه روشن مىشود .
با توجه به اين مقدمه ساده به تفسير آيات مورد بحث مىپردازيم .
خداوند موقتا رشته سخن در باره قيامت و احوال مؤمنان و كافران را رها كرده ، و تذكر فشرده اى به پيامبرش در باره قرآن مىدهد و مىفرمايد :
« زبانت را به خاطر عجله براى خواندن آن ، حركت مده » ( لا تُحَرِّكْ بِه لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِه ) .
در تفسير اين آيه ، مفسران گفتگو بسيار دارند ، و رويهمرفته سه تفسير براى آن ذكر شده است .
نخست تفسير معروفى است كه از ابن عباس در كتب حديث و تفسير نقل شده است ، و آن اينكه پيامبر ص به خاطر عشق و علاقه شديدى كه به دريافت و حفظ قرآن داشت ، هنگامى كه پيك وحى آيات را بر او مىخواند ، همراه او زبان خود را حركت مىداد و عجله مىكرد ، خداوند او را نهى فرمود كه اين كار را مكن ، خود ما آن را براى تو جمع مىكنيم .
ديگر اينكه : مىدانيم قرآن داراى دو نزول است : « نزول دفعى » يعنى همه آن يك جا در « شب قدر » بر قلب پاك پيامبر ص نازل شد ، و « نزول تدريجى » كه در طى 23 سال صورت گرفته ، پيامبر ص به خاطر عجله اى كه در ابلاغ دعوت داشت گاه قبل از نزول تدريجى ، و يا همراه آن آيات را تلاوت مىكرد ، به او دستور داده شد كه از اين كار خوددارى كند ، و بگذارد هر آيه اى در موقع خود تلاوت و ابلاغ گردد .
و به اين ترتيب مضمون اين آيه همانند آيه 114 سوره طه است ( وَلا تَعْجَلْ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 296
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٩٦