شود ، و بندهام چيزى را شريك من قرار ندهد ، و من شايستهام كه اگر بندهام چيزى را شريك من قرار ندهد او را داخل بهشت كنم » ( 1 ) .
گرچه تمام مفسران تا آنجا كه ما ديدهايم ، « تقوا » را در اينجا به معنى « مفعولى » تفسير كردهاند و گفتهاند خدا شايسته اين است كه از او ( از شرك و معصيت او ) بپرهيزند ، ولى اين احتمال نيز هست كه به معنى فاعلى نيز تفسير شود يعنى خدا ، اهل تقوى است ، از هر گونه ظلم و قبيح و هر گونه كارى كه بر خلاف حكمت است مىپرهيزد ، و در حقيقت بالاترين مقام تقوى از آن خدا است و آنچه در بندگان است ، شعله ضعيفى از آن تقواى بىانتها است ، هر چند تعبير به « تقوا » به معنى اسم فاعلى در مورد خداوند كمتر گفته مىشود .
به هر حال اين سوره با امر به « انذار » و « تكليف » شروع شد ، و با دعوت به « تقوى » و « وعده مغفرت » پايان مىپذيرد ، و اينجا است كه با نهايت خضوع و تضرع به پيشگاه مقدسش عرضه مىداريم :
پروردگارا ! ما را از اهل تقوى و مغفرت خود قرار ده .
خداوندا ! تا توفيق و الطاف تو دست ما را نگيرد به جايى نمىرسيم ، ما را مشمول اين عنايت فرما .
بار الها ! دام سخت است ، و راه پر پيچ و خم ، و شيطان آماده اغواگرى ، پيمودن اين راه جز به امداد تو ميسر نيست ، ما را امداد كن .
آمين يا رب العالمين پايان سوره مدثر 19 ماه صفر 1407
هامش
( 1 ) « تفسير برهان » جلد 4 صفحه 405 .