گاه گفتهاند : به « جنود و لشكريان خدا » برمىگردد كه گروهى از آنان خازنان دوزخند .
و گاه گفتهاند ، به « سقر » يعنى خود دوزخ باز مىگردد .
و گاه گفته شده : اشاره به آيات قرآن مجيد است .
گر چه هر يك از اينها مايه تذكر و بيدارى و آگاهى است ، ولى تفسير اول با توجه به لحن آيات مناسبتر به نظر مىرسد ، زيرا هدف بيان اين حقيقت است كه اگر خداوند جنود و لشكريانى براى خود برگزيده ، نه به خاطر آن است كه خود نمىتواند همه معاندان و گنهكاران را كيفر دهد ، بلكه اينها براى تذكر و بيدارى و توجه به جدى بودن مساله عذاب الهى است .
نكته : عدد لشكريان پروردگار ! :
حضور خداوند در همه جا ، و گسترش قدرتش در تمام عالم هستى ، ذات پاك او را از هر گونه يار و ياور و لشكر بىنياز مىكند ، ولى با اين حال براى نشان دادن عظمتش به خلايق ، و براى تذكر و يادآورى آنها ، جنود و لشكر فراوانى براى خود برگزيده كه مجرى فرمان او در سراسر عالمند .
در روايات اسلامى در باره كثرت و عظمت و قدرت جنود پروردگار تعبيرات عجيبى وارد شده است كه چون با مقياسهايى كه ما با آن سر و كار داريم سازگار نيست ، شنيدن آن براى ما بسيار تعجبآور است .
« در اينجا به كلام پر عظمتى كه از على ع در نخستين خطبه نهج البلاغه در اين زمينه نقل شده است قناعت مىكنيم ، و چون عبارت طولانى است تنها ترجمه