اعمال انسان كه دامنگير او خواهد شد .
و به دنبال دعوت به قيام و انذار پنج دستور مهم به پيامبر اسلام ص مىدهد كه سرمشقى است براى ديگران ، و نخستين دستور در باره توحيد است ، مىفرمايد : « تنها پروردگارت را بزرگ بشمار » ( * ( وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ ) * ) ( 1 ) .
همان خدايى كه مالك و مربى تو است ، و هر چه دارى از او دارى .
غير او را در بوته فراموشى بيفكن ، و خط سرخ بر تمام معبودهاى دروغين دركش ، و هر گونه آثار شرك و بت پرستى را محو كن .
تكيه روى كلمه « رب » و مقدم داشتن آن بر « كبر » كه دليل بر انحصار است ، مساله توحيد را با ذكر دليل در اين عبارت كوتاه مطرح مىكند ، چه جالب و پر محتوا است ، تعبيرات قرآن كه در يك عبارت كوتاه اينهمه معنى بيان شده است .
منظور از جمله « فكبر » تنها گفتن « اللَّه اكبر » نيست ، هر چند گفتن « اللَّه اكبر » يكى از مصداقهاى آن است كه در روايات نيز به آن اشاره شده ، بلكه منظور اين است كه خداى خود را بزرگ بشمار ، هم از نظر اعتقاد ، هم عمل ، و هم در سخن و او را متصف به اوصاف جمال و منزه از هر گونه نقص و عيب بدان ، بلكه او را از اينكه در توصيف بگنجد برتر بدان ، همانگونه كه در روايات اهل بيت ع آمده است كه معنى « اللَّه اكبر » اين است كه خدا برتر از آن است كه توصيف شود ، و در فكر انسان بگنجد ، بنا بر اين « تكبير » مفهومى گسترده تر از « تسبيح »
هامش
( 1 ) « فا » در « فكبر » به عقيده بعضى « زائده » و براى تاكيد است ، و به عقيده جمعى براى افاده معنى « شرط » است ، و معنى جمله چنين است : هر جريان و حادثه اى واقع شود بزرگداشت خدا را فراموش مكن ( در باره آيات بعد نيز همين گفتگو است ) .