خداونديش كس نتواند كه بجا آورد » .
بعضى از مفسران معتقدند تكيه روى اين دستورات به خاطر آن است كه تصور نشود اگر تخفيفى در باره قيام شبانه و تلاوت قرآن قائل شده به ساير برنامهها و دستورات دينى نيز سرايت مىكند بلكه آنها هم چنان به قوت خود باقى است ( 1 ) .
ضمنا ذكر زكات واجب را در اينجا دليل ديگرى بر مدنى بودن اين آيه گرفتهاند ، زيرا حكم زكات در مدينه نازل شد نه در مكه ، ولى بعضى گفتهاند اصل زكات در مكه نازل شد ، اما نصاب و مقدارى براى آن بيان نگرديده بود ، آنچه در مدينه تشريع شد مساله نصاب و مقدار زكات بود .
نكتهها :
1 - ضرورت آمادگى عقيدتى و فرهنگى
براى انجام كارهاى مهم اجتماعى مخصوصا ايجاد يك انقلاب وسيع و گسترده در تمام شؤون زندگى قبل از هر چيزى يك نيروى مصمم انسانى لازم است كه با اعتقاد راسخ ، و آگاهى كامل ، و تعليمات لازم فكرى و فرهنگى ، و پرورشهاى اخلاقى ، براى اين كار ساخته شده باشد .
و اين دقيقا كارى بود كه پيغمبر اسلام ص در مكه در سالهاى نخستين بعثت بلكه در تمام دوران عمرش انجام داد ، و به همين دليل و به خاطر وجود همين زير بناى محكم ، نهال اسلام به سرعت نمو كرد ، و جوانه زد ، و شاخ و برگ آورد .
هامش
( 1 ) « تفسير الميزان » جلد 20 صفحه 156 .