كردهاند ، نه به معنى « توبه از گناه » اين احتمال نيز وجود دارد كه وقتى حكم وجوب برداشته شود گناهى صورت نمىپذيرد ، و در نتيجه همچون آمرزش الهى خواهد بود .
در اينكه منظور از جمله « فاقرؤوا * ( ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ) * » « آنچه از قرآن براى شما ميسر است بخوانيد » چيست ؟ گفتگو بسيار است : جمعى آن را به نماز شب تفسير كردهاند كه در لابلاى آن حتما آيات قرآن خوانده مىشود ، و بعضى گفتهاند منظور همان تلاوت قرآن است هر چند در اثناء نماز نباشد ، سپس بعضى مقدار آن را به پنجاه آيه ، و بعضى به يكصد آيه ، و بعضى دويست آيه ، تفسير كردهاند ، ولى هيچيك از اين اعداد دليل خاصى ندارد ، بلكه مفهوم آيه اين است كه هر مقدارى كه انسان به زحمت نمىافتد از قرآن بخواند .
بديهى است منظور از « تلاوت قرآن » در اينجا تلاوتى است به عنوان درس و فراگيرى براى خودسازى و پرورش ايمان و تقوا .
سپس به بيان دليل ديگرى براى اين تخفيف پرداخته مىافزايد : « خداوند مىداند كه گروهى از شما بيمار مىشوند ، و گروهى ديگر براى تحصيل معاش و ابتغاء فضل الهى راهى سفر مىكردند ، و گروه ديگرى در راه خدا جهاد مىكنند ، و اين امور مانع از آن خواهد شد كه عبادات شبانه را در نصابى كه قبلا تعيين شده به طور مداوم انجام دهند » ( * ( عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضى وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّه وَآخَرُونَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّه ) * ) .
و همين سبب ديگرى براى تخفيف اين برنامه است ، لذا بار ديگر تكرار مىكند « حال كه چنين است آن مقدار كه براى شما ممكن است و توانايى داريد در شب از قرآن تلاوت كنيد » ( * ( فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنْه ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 194
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩٤