از ابعاد وسيع آن اشاره مىكند .
در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم كه :
بينه بيانا و لا تهذه هذا الشعر ، و لا تنثره نثر الرمل ، و لكن اقرع به القلوب القاسية ، و لا يكونن هم احدكم آخر السورة
: « ترتيل » يعنى آن را به طور روشن بيان كن ، نه مانند اشعار ، سريع و پشت سر هم بخوان ، و نه مانند دانههاى شن آن را پراكنده ساز ، لكن چنان بخوان كه دلهاى سنگين را با آن بكوبى و بيدار كنى ، هرگز هدف شما اين نباشد كه حتما به آخر سوره برسيد ( مهم آن است كه محتواى آيات را درك كنيد ) ( 1 ) .
در حديث ديگرى از امام صادق ع در تفسير « ترتيل » مىخوانيم
اذا مررت بآية فيها ذكر الجنة فاسال اللَّه الجنة ، و اذا مررت بآية فيها ذكر النار فتعوذ باللَّه من النار
: « وقتى از كنار آيه اى مىگذرى كه در آن نامى از بهشت است توقف كن و از خدا بهشت را بطلب ( و خود را براى آن بساز ) و هنگامى كه از آيه اى مىگذرى كه در آن نام دوزخ است از آن به خدا پناه بر ( و خويشتن را از آن دور دار ) ( 2 ) .
و در روايت ديگرى از همان امام ع آمده كه در تفسير « ترتيل » فرمود :
هو ان تتمكث فيه و تحسن به صوتك
: « ترتيل آن است كه در آيات مكث كنى ، و با صداى خوب آن را بخوانى » ( 3 ) ، و نيز در حديث ديگرى از همان حضرت چنين نقل شده :
ان القرآن لا يقرأ هذرمة ، و لكن يرتل ترتيلا ، اذا مررت بآية فيها ذكر النار وقفت عندها و تعوذت باللَّه من النار
: « قرآن را سريع و تند نبايد خواند ، بلكه
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 378 - اين حديث در اصول كافى جلد 2 باب « ترتيل القرآن بالصوت الحسن » و كتب ديگر با مختصر تفاوتى نيز آمده است .
( 2 و 3 ) همان مدرك .