بلكه دوران قيام و خودسازى و آمادگى براى انجام رسالتى عظيم است .
و انتخاب شب براى اين كار به خاطر اين است كه اولا چشم و گوش دشمنان در خواب است ، و ثانيا كارهاى زندگى تعطيل مىباشد و به همين دليل انسان آمادگى بيشترى براى انديشه و تفكر و تربيت نفس دارد .
همچنين انتخاب « قرآن » به عنوان متن اصلى اين برنامه به خاطر آن است كه تمام درسهاى لازم را در اين زمينه در بر دارد ، و بهترين وسيله تقويت ايمان و استقامت و تقوى و پرورش نفوس است .
تعبير به « ترتيل » كه در اصل به معنى « تنظيم » و « ترتيب موزون » است ، در اينجا به معنى خواندن آيات قرآن با تانى و نظم لازم ، و اداء صحيح حروف ، و تبيين كلمات ، و دقت و تامل در مفاهيم آيات ، و انديشه در نتايج آن است .
بديهى است چنين قرآن خواندنى مىتواند به سرعت به انسان رشد و نمو معنوى ، و شهامت اخلاقى ، و تقوا و پرهيزگارى ببخشد ، و اگر بعضى از مفسران آن را به معنى نماز خواندن تفسير كردهاند به خاطر آن است كه يكى از بخشهاى مهم نماز « تلاوت قرآن » است .
تعبير به « قيام » در جمله « * ( قُمِ اللَّيْلَ ) * » به معنى برخاستن در مقابل خوابيدن است ، نه فقط روى پا ايستادن است .
و اما تعبيرات مختلفى كه در باره مقدار « شب زنده دارى » در اين آيات آمده ، در حقيقت براى بيان « تخيير » است ، و پيامبر ص را مخير مىكند كه نيمى از شب ، يا چيزى كمتر ، يا چيزى بيشتر را بيدار بماند ، و تلاوت قرآن كند ، در مرحله اول « تمام شب » را جز مقدار كمى ذكر مىكند ، و بعد تخفيف داده و آن را به نيمى از شب مىرساند و سپس كمتر از نيم .
بعضى گفتهاند منظور تخيير در ميان « دو سوم » و « نصف » و « يك سوم » شب است ، به قرينه آيه اى كه در آخر همين سوره خواهد آمد كه مىفرمايد :
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 167
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٧