شاهد اين سخن روايتى است كه از پيامبر ص نقل شده است كه فرمود :
خلق اللَّه الجن خمسة اصناف : صنف كالريح فى الهواء ، و صنف حيات و صنف عقارب ، و صنف حشرات الارض ، و صنف كبنى آدم عليهم الحساب و العقاب :
« خداوند جن را پنج صنف آفريده است : صنفى مانند باد در هوا ( ناپيدا هستند ) و صنفى به صورت مارها ، و صنفى به صورت عقربها ، و صنفى حشرات زميناند ، و صنفى از آنها مانند انسانند كه بر آنها حساب و عقاب است » ( 1 ) .
با توجه به اين روايت و مفهوم گسترده آن ، بسيارى از مشكلاتى كه در روايات و داستانها در مورد جن گفته مىشود ، حل خواهد شد .
مثلا در بعضى از روايات از امير مؤمنان على ع مىخوانيم كه فرمود :
لا تشرب الماء من ثلمة الاناء و لا من عروته فان الشيطان يقعد على العروة و الثلمة :
« از قسمت شكسته ظرف و طرف دستگيره آن آب نخوريد زيرا شيطان ، روى دستگيره ، و قسمت شكسته مىنشيند » ( 2 ) .
با توجه به اينكه « شيطان » از « جن » است ، و با توجه به اينكه جاى شكسته ظرف ، و همچنين دسته آن محل اجتماع انواع ميكربها است ، بعيد به نظر نمىرسد كه « جن و شيطان » به « مفهوم عام » اين گونه موجودات را نيز شامل شود هر چند معنى خاصى دارد كه به موجودى است كه داراى فهم و شعور و مسئوليت و تكليف است .
و روايات در اين زمينه فراوان است ( 3 ) .
هامش
( 1 ) « سفينة البحار » جلد اول صفحه 186 ( ماده جن ) .
( 2 ) كتاب « كافى » جلد 6 صفحه 385 كتاب الاشربة باب الاوانى حديث 5 .
( 3 ) در جلد اول كتاب « اولين دانشگاه و آخرين پيامبر » حدود بيست و سه روايت در اين زمينه جمعآورى شده است .