به خدا و رسول او ايمان بياوريد و در راه خداوند با اموال و جانهايتان جهاد كنيد « ( * ( تُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَرَسُولِه وَتُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّه بِأَمْوالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ) * ) ( 1 ) .
بدون شك خدا نيازى به اين تجارت پرسود ندارد ، بلكه تمام منافع آن دربست به مؤمنان تعلق مىگيرد ، لذا در پايان آيه مىفرمايد : « اين براى شما از هر چيز بهتر است اگر بدانيد » ( * ( ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) * ) .
قابل توجه اينكه مخاطب ، مؤمنانند ، به قرينه * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * و در عين حال آنها را به دو اصل « ايمان » و « جهاد » دعوت مىكند ، ممكن است اين تعبير اشاره به اين باشد كه ايمان اسمى و سطحى كافى نيست ، ايمان عميق و خالص لازم است كه بتواند سرچشمه ايثار و فداكارى و جهاد گردد ، و نيز ممكن است ذكر ايمان به خدا و رسول در اينجا شرحى باشد بر ايمان كه به طور اجمال در آغاز آيه گذشته آمده بود .
به هر حال ، ايمان به پيامبر ص از ايمان به خدا جدا نيست ، همانگونه كه جهاد با جان ، از جهاد با مال نمىتواند جدا باشد ، زيرا تمام نبردها نياز به وسائل و امكاناتى دارد كه از طريق كمكهاى مالى بايد تامين شود ، بعضى قادر بر هر دو نوع جهادند ، و بعضى تنها قادر بر جهاد با مال و در پشت جبههاند ، و گاه تنها جان دارند و آماده بذل جان .
اما به هر صورت بايد اين دو نوع جهاد با يكديگر توأم گردد تا پيروزى فراهم شود و اگر مىبينيم جهاد با مال مقدم داشته شده نه به خاطر آن است كه از جهاد با جان مهمتر مىباشد ، بلكه به خاطر اين است كه مقدمه آن محسوب مىشود چرا كه ابزار جهاد از طريق كمكهاى مالى فراهم مىگردد .
هامش
( 1 ) جمله * ( تُؤْمِنُونَ بِاللَّه . . . ) * « جمله استينافيه » اى است كه تجارت را تفسير مىكند ، و بعضى آن را عطف بيان دانستهاند ، و در هر حال اين « جمله خبريه » معنى « امر » دارد .