يعنى خواه آنها مقدمه چينى كنند يا نكنند قادر به خاموش كردن نور الهى نيستند ! در آخرين آيه مورد بحث براى تاكيد بيشتر با صراحت مىگويد : « او كسى است كه فرستاده خود را با هدايت و دين حق فرستاده تا او را بر همه اديان غالب كند ، هر چند مشركان كراهت داشته باشند » ( * ( هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَه بِالْهُدى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَه عَلَى الدِّينِ كُلِّه وَلَوْ كَرِه الْمُشْرِكُونَ ) * ) .
تعبير به « * ( أَرْسَلَ رَسُولَه بِالْهُدى وَدِينِ الْحَقِّ ) * » به منزله بيان رمز پيروزى و غلبه اسلام است ، زيرا در طبيعت « هدايت » و « دين حق » اين پيروزى نهفته است ، اسلام و قرآن نور الهى است و نور هر جا باشد آثار خود را نشان مىدهد و مايه پيروزى است ، و كراهت مشركان و كافران نمىتواند سدى در اين راه ايجاد كند .
جالب اينكه اين آيه نيز با مختصر تفاوتى سه بار در قرآن مجيد آمده :
يك بار در سوره توبه ( آيه 33 ) و يك بار در سوره فتح ( آيه 38 ) و يك بار در همين سوره صف .
ولى نبايد فراموش كرد كه اين تكرار و تاكيد در زمانى بود كه هنوز اسلام در جزيره عربستان جا نيفتاده بود ، تا چه رسد به نقاط ديگر جهان ، اما قرآن در همان وقت مؤكدا روى اين مساله تكيه كرد و حوادث آينده صدق اين پيشگويى بزرگ را ثابت نمود و سرانجام اسلام هم از نظر منطق ، و هم از نظر پيشرفت عملى بر مذاهب ديگر غالب شد ، و دشمنان را از قسمتهاى وسيعى از جهان عقب زد و جاى آنها را گرفت و هم اكنون نيز در حال پيشروى است .
البته مرحله نهايى اين پيشروى به عقيده ما با ظهور حضرت مهدى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 84
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٤