و كافران بود ، در اين آيات بحث گويايى پيرامون قرآن مجيد و نبوت بيان مىكند تا بحث « نبوت » و « معاد » مكمل يكديگر باشند .
نخست مىفرمايد : « سوگند مىخورم به آنچه مىبينيد » ( * ( فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ ) * ) .
« و آنچه نمىبينيد » ( * ( وَما لا تُبْصِرُونَ ) * ) .
معروف اين است كه كلمه « لا » در اين گونه موارد زائده و براى تاكيد است ، ولى بعضى گفتهاند كه « لا » در اينجا نيز معنى نفى را مىبخشد ، يعنى من قسم نمىخورم به اين امور ، چرا كه « اولا » نيازى به اين سوگند نيست ، « ثانيا » سوگند بايد به نام خدا باشد ، ولى اين قول ضعيف است ، و مناسب همان معنى اول است و در قرآن مجيد سوگند به نام خدا و غير نام او فراوان است .
جمله « * ( بِما تُبْصِرُونَ وَما لا تُبْصِرُونَ ) * » مفهوم گسترده اى دارد كه همه آنچه را انسانها مىبينند و نمىبينند فرا مىگيرد ، و به تعبير ديگر سراسر عالم « شهود » و « غيب » را شامل مىشود .
در اينجا احتمالات ديگرى در تفسير اين دو آيه داده شده ، از جمله اينكه : منظور از « * ( بِما تُبْصِرُونَ ) * » عالم خلقت و « * ( ما لا تُبْصِرُونَ ) * » خالق است ، يا اينكه منظور نعمتهاى ظاهرى و باطنى ، يا انسانها و فرشتگان ، يا اجسام و ارواح ، يا دنيا و آخرت است .
ولى همانطور كه اشاره كرديم گستردگى مفهوم اين دو تعبير مانع از محدود ساختن معنى آن است ، بنا بر اين همه آنچه در افق ديد قرار مىگيرد ، و آنچه قرار نمىگيرد ، در اين سوگند داخل است ، ولى شمول آن نسبت به خداوند بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه قرار دادن خالق در كنار خلق مناسب
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 475
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٥