آرزو مىكند با گذشته اش به كلى قطع رابطه كند ، آرزوى مرگ از خدا و نابودى و نجات از آن رسوايى بزرگ مىنمايد ، همانگونه كه در « آيه 40 سوره نبا » نيز آمده است : يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً : « كافر در آن روز مىگويد : اى كاش خاك بودم و هرگز انسان نمىشدم » .
در معنى جمله « * ( يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ ) * » تفسيرهاى ديگرى نيز گفته شده است ، از جمله اينكه : منظور از « قاضية » مرگ نخستين است ، يعنى اى كاش آن زمان كه در دنيا مرديم ديگر زنده نمىشديم ، اين در حالى است كه در دنيا چيزى ناخوشايندتر از مرگ در نظر او نبود ، ولى در قيامت آرزو مىكند اى كاش آن مرگ ادامه مىيافت ! بعضى نيز آن را ناظر به « نفخه صور » اول دانستهاند كه از آن تعبير به « قارعة » نيز شده است ، يعنى اى كاش نفخه دومى در كار نبود .
ولى تفسيرى كه در آغاز گفتيم از همه مناسبتر است .
سپس مىافزايد : اين مجرم گنهكار زبان به اعتراف گشوده مىگويد :
« مال و ثروتم هرگز مرا بىنياز نكرد ، و به درد امروز كه روز بيچارگى من است نخورد » ( * ( ما أَغْنى عَنِّي مالِيَه ) * ) .
نه تنها اموالم مرا بىنياز نكرد و حل مشكلى از من ننمود « بلكه قدرت و سلطه من نيز نابود شد و از دست رفت » ! ( * ( هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَه ) * ) .
خلاصه نه مال به كار آمد ، و نه مقام ، و امروز با دست تهى ، و در نهايت ذلت و شرمسارى ، در دادگاه عدل الهى حاضرم ، همه اسباب نجات قطع شده ، قدرتم بر باد رفته ، و اميدم از همه جا بريده است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 463
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٣