( * ( وَجاءَ فِرْعَوْنُ وَمَنْ قَبْلَه وَالْمُؤْتَفِكاتُ بِالْخاطِئَةِ ) * ) .
« خاطئة » به معنى خطا است ( هر دو معنى مصدرى دارد ) و مراد از خطا در اينجا شرك و كفر و ظلم و فساد و انواع گناهان است .
« مؤتفكات » جمع « مؤتفكه » از ماده « أ أتفاك » به معنى انقلاب و زير و رو شدن است ، و در اينجا اشاره به شهرهاى قوم لوط است كه با زلزله شديدى زير و رو گرديد .
منظور از « * ( مَنْ قَبْلَه ) * » اقوامى است كه قبل از فرعون بودند ، مانند قوم « شعيب » و گردنكشانى همچون نمرود .
سپس مىافزايد : « آنها با فرستاده پروردگارشان به مخالفت برخاستند ، و خداوند آنها را به عذاب شديدى گرفتار ساخت » ( * ( فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رابِيَةً ) * ) .
فرعونيان با « موسى » و « هارون » به مخالفت برخاستند ، و ساكنان شهرهاى « سدوم » به مخالفت با حضرت « لوط » ، و اقوام ديگر نيز از فرمان پيامبر خود سرپيچيدند ، و هر گروهى از اين سركشان به نوعى عذاب گرفتار شدند ، فرعونيان در كام امواج « نيل كه مايه حيات و آبادى و بركت كشورشان بود غرق گشتند ، و قوم لوط با » زلزله « شديد ، و سپس » بارانى از سنگ « محو و نابود شدند .
« رابية » و « ربا » از يك ماده است ، و به معنى افزايش و اضافه است ، و در اينجا منظور عذابى است كه بسيار سخت و شديد بود .
شرح ماجراى قوم فرعون در بسيارى از سورههاى قرآن آمده ، و از همه مشروحتر در آيه 10 تا 68 سوره شعرا مىباشد ( به تفسير نمونه جلد 15 صفحه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 442
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٢