در آيه بعد پيامبر ص را مخاطب ساخته مىافزايد : « بگو او كسى است كه شما را آفريد ، و براى شما چشم و گوش و قلب قرار داد ، اما كمتر سپاسگزارى مىكنيد » ( * ( قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالأَبْصارَ وَالأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ ) * ) .
خداوند ، هم وسيله مشاهده و تجربه را در اختيار شما قرار داد ( چشم ) و هم وسيله آگاهى بر نتيجه افكار ديگران ( گوش ) و هم وسيله انديشيدن در علوم عقلى ( قلب ) را ، خلاصه تمام ابزار لازم براى آگاهى به علوم عقلى و نقلى را در اختيار شما گذارده است ، اما كمتر كسى سپاس اينهمه نعمتهاى بزرگ را بجا مىآورد ، زيرا شكر نعمت آن است كه هر نعمتى را در مسير هدفى كه به خاطر آن آفريده شده است به كار گرفته شود ، آيا همه از چشم و گوش و عقل به درستى در اين راه استفاده مىكنند ؟ ! بار ديگر پيامبر ص را مخاطب ساخته ، مىفرمايد : « بگو او كسى است كه شما را در زمين خلق كرد و به سوى او بازگشت مىكنيد و نزد او جمع مىشويد » ( * ( قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الأَرْضِ وَإِلَيْه تُحْشَرُونَ ) * ) .
در حقيقت آيه نخست ، « مسير » را مشخص مىكند ، و آيه دوم « ابزار و وسائل كار » را ، و اين آيه « هدف و مقصد » را ، يعنى در راه راست و صراط مستقيم ايمان اسلام گام برداريد ، و از تمام ابزار شناخت بهره گيريد ، و به سوى زندگى جاويدان حركت كنيد .
قابل توجه اينكه در آيه قبل ، تعبير به « أنشأكم » شده ، و در اين آيه به « ذرأكم » ، ممكن است تفاوت اين دو تعبير در اين باشد كه جمله اول اشاره
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 351
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٥١