نكته ارزش والاى عقل و خرد
اين نخستين بار نيست كه قرآن مجيد به ارزش فوق العاده عقل و خرد اشاره مىكند ، و گناه عمده دوزخيان و عامل اصلى بدبختى آنها را از كار انداختن اين نيروى الهى مىشمرد ، بلكه هر كس با قرآن آشنا باشد مىداند كه در مناسبتهاى مختلف اهميت اين موضوع را آشكار ساخته است ، و على رغم دروغپردازيهاى كسانى كه مذهب را وسيله تخدير مغزها ، و ناديده گرفتن فرمان عقل و خرد مىشمرند ، اسلام اساس خداشناسى و سعادت و نجات را بر عقل و خرد مىنهد ، و روى سخنش در همه جا با « اولو الالباب » و « اولو الأبصار » و انديشمندان و دانشمندان است .
در منابع اسلامى آن قدر روايت در اين زمينه وارد شده كه از حساب بيرون است ، جالب اينكه كتاب معروف « كافى » كه از معتبرترين منابع حديث است مشتمل بر كتابهايى است كه نخستين كتابش به نام كتاب « عقل و جهل » است ، و هر كس رواياتى را كه در اين زمينه در اين كتاب نقل شده ملاحظه كند به عمق بينش اسلام در اين باره پىمىبرد ، و ما در اينجا به ذكر دو روايت قناعت مىكنيم :
در حديثى از على ع ( در همين كتاب ) آمده است : جبرئيل بر آدم نازل شد و گفت من مامورم كه تو را ميان يكى از اين سه موهبت مخير كنم ، تا يكى را برگزينى ، و بقيه را رها كنى ، آدم گفت : آنها چيست ؟ جبرئيل در پاسخ گفت : « عقل » و « حياء » و « دين » .
آدم گفت : من عقل را برگزيدم ، جبرئيل به « حياء » و « دين » گفت او را رها كنيد و به دنبال كار خود برويد ، گفتند ما ماموريم همه جا با عقل باشيم و از آن جدا نشويم ! جبرئيل گفت : حال كه چنين است به ماموريت خود عمل