بعد از بيان نظام مرگ و زندگى ، به نظام كلى جهان پرداخته ، و انسان را به مطالعه مجموعه عالم هستى دعوت مىكند ، تا از اين طريق خود را براى آن آزمون بزرگ آماده كند ، مىفرمايد : « همان خدايى كه هفت آسمان را بر روى يكديگر آفريد » ( * ( الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ) * ) .
در باره « آسمانهاى هفتگانه كمى قبل از اين در تفسير آيه 12 سوره طلاق بحث كردهايم ، و در مورد » طباقا « در اينجا بايد بيفزاييم كه بر اساس اين تعبير آسمانهاى هفتگانه هر كدام فوق ديگرى قرار دارد ، زيرا معنى » مطابقه « در اصل آن است كه چيزى را فوق چيز ديگرى قرار دهند .
حال اگر آسمانهاى هفتگانه را اشاره به كرات هفتگانه منظومه شمسى بدانيم كه با چشم غير مسلح قابل رؤيتند ، هر كدام فاصله معينى از خورشيد دارند و هر يك فوق ديگرى است .
و اگر آنچه را از ستارگان ثوابت و سيار مىبينيم همه را جزء آسمان اول بشمريم معلوم مىشود كه در مراحل بالاتر عوالم ديگرى است كه يكى برتر از ديگرى قرار دارد .
و به دنبال آن مىافزايد : « در خلقت خداوند رحمان هيچ نقص و تضاد و عيبى نمىبينى » ( * ( ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ ) * ) .
با تمام عظمتى كه عالم هستى دارد هر چه هست نظم است و استحكام ، و انسجام ، و تركيبات حساب شده ، و قوانين دقيق و اگر بىنظمى در گوشه اى از جهان راه مىيافت آن را به نابودى مىكشيد .
از نظام عجيب و شگفتانگيزى كه بر يك دانه اتم ، و ذرات الكترون و پروتون حاكم است گرفته ، تا نظامات حاكم بر كل منظومه شمسى ، و منظومههاى ديگر و كهكشانها ، همه در سيطره قوانين دقيقى قرار دارند كه آنها
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 319
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣١٩