چيست ؟ در اين زمينه در جلد اول ذيل آيه 29 سوره بقره و در جلد بيستم ذيل آيه 12 سوره فصلت ، بحثهاى مشروحى داشتيم ، لذا در اينجا به اشاره فشرده اى قناعت مىكنيم ، و آن اينكه :
ممكن است ، منظور از عدد هفت ، همان كثرت باشد ، زيرا اين تعبير در قرآن مجيد و غير آن گاه به معنى كثرت آمده است ، مثلا مىگوئيم اگر هفت دريا را هم بياورى كافى نيست .
بنا بر اين منظور از هفت آسمان و هفت زمين ، تعداد عظيم و كثير كواكب آسمانى و كراتى مشابه زمين است .
اما اگر عدد هفت را براى « تعداد » و شماره بدانيم ، مفهوم آن وجود هفت آسمان مىشود ، و با توجه به آيه 6 سوره صافات كه مىگويد : إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ : « ما آسمان نزديك ( آسمان اول ) را با كواكب و ستارگان زينت بخشيديم » روشن مىشود كه آنچه ما مىبينيم و علم و دانش بشر به آن احاطه دارد همه مربوط به آسمان اول است ، و ما وراى اين ثوابت و سيارات ، شش عالم ديگر وجود دارد كه از دسترس علم ما بيرون است .
اين در مورد آسمانهاى هفتگانه ، و اما در مورد زمينهاى هفتگانه ممكن است اشاره به طبقات مختلف كره زمين باشد ، زيرا امروز ثابت شده كه زمين از قشرهاى گوناگونى تشكيل يافته ، و يا اشاره به اقليمهاى هفتگانه روى زمين چرا كه هم در گذشته و هم امروز كره زمين را به هفت « منطقه » تقسيم مىكردند ( البته طرز تقسيم در گذشته و امروز متفاوت است ، امروز زمين به دو منطقه منجمد شمالى و جنوبى و دو منطقه معتدله و دو منطقه حاره و يك منطقه استوايى تقسيم مىشود ، اما در گذشته اقليمهاى هفتگانه به شكل ديگرى تقسيم مىشد ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 261
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦١