به معنى شك در حمل در روايات و كلمات فقهاء كرارا آمده است ) ( 1 ) 2 - منظور زنانى است كه به درستى نمىدانيم به سن ياس رسيدهاند يا نه ؟ .
3 - منظور شك و ترديد در حكم اين مساله است ، بنا بر اين آيه مىگويد اگر حكم خدا را نمىدانيد ، حكم خدا اين است كه چنين زنانى عده نگهدارند ، ولى از همه اين تفسيرها مناسبتر تفسير اول است ، زيرا ظاهر جمله * ( وَاللَّائِي يَئِسْنَ . . . ) * اين است كه اين زنان به سن ياس رسيدهاند ، در ضمن هر گاه زنانى بر اثر بيماريها يا عوامل ديگر ، عادت ماهانه آنها قطع شود ، مشمول همين حكمند ، يعنى بايد سه ماه عده نگهدارند ( اين حكم را از طريق قاعده اولويت و يا مشمول لفظ آيه مىتوان استفاده كرد ) ( 2 ) .
جمله * ( وَاللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ ) * ( زنانى كه عادت ماهانه نديدهاند ) ممكن است به اين معنى باشد كه به سن بلوغ رسيدهاند اما عادت نمىبينند ، در اين صورت بدون شك بايد سه ماه عده نگهدارند ، احتمال ديگرى كه در تفسير آيه دادهاند اين است كه كليه زنانى كه عادت نديدهاند خواه به سن بلوغ رسيده باشند يا نه ؟ .
ولى مشهور در ميان فقهاى ما اين است كه هر گاه زن به سن بلوغ نرسيده باشد بعد از طلاق عده ندارد ، ولى اين مساله نيز مخالفينى دارد كه به بعضى از روايات
هامش
( 1 ) به جواهر جلد 32 صفحه 249 مراجعه شود و همچنين « وسائل الشيعه » جلد 15 ( باب 4 از ابواب ، عدد حديث 7 ) .
( 2 ) البته مشهور در ميان فقها اين است كه زن هنگامى كه به سن ياس برسد ، مطلقا عده ندارد ، ولى در مقابل اين قول ، تعداد كمى از قدماى اصحاب ، معتقد به عده هستند ، و بعضى از روايات نيز شاهد بر آن است ، هر چند روايات ديگرى با آن معارضه مىكند ، آنچه با ظاهر آيه فوق ، موافق است ، اين است كه آنها در صورت احتمال حمل ، عده دارند ، شرح بيشتر در باره اين موضوع را در كتب فقهى بايد مطالعه كرد .