عادت ماهانه ببينند هنگامى كه براى بار سوم وارد ماهانه شدند عده آنها پايان يافته ، ولى در اين ميان افراد ديگرى هستند كه به عللى عادت ماهانه نمىبينند و يا باردارند ، آيات فوق حكم اين افراد را روشن ساخته و بحث عده را تكميل مىكند .
نخست مىفرمايد : « زنانى از شما كه مايوس از عادت ماهانه شدهاند ، اگر در وضع آنها ( از نظر باردارى ) شك كنيد عده آنان سه ماه است » ( * ( وَاللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أَشْهُرٍ ) * ) .
« و همچنين زنانى كه عادت ماهانه نديدهاند آنها نيز بايد سه ماه تمام عده نگهدارند » ( * ( وَاللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ ) * ) سپس به سومين گروه اشاره كرده مىافزايد : « عده زنان باردار اين است كه بار خويش را بر زمين بگذارند » ( * ( وَأُولاتُ الأَحْمالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ ) * ) .
به اين ترتيب حكم سه گروه ديگر از زنان در آيه فوق مشخص شده است ، دو گروه بايد سه ماه عده نگهدارند ، و گروه سوم يعنى زنان باردار با وضع حمل عده آنان پايان مىگيرد ، خواه يك ساعت بعد از طلاق وضع حمل كنند يا مثلا هشت ماه .
در اينكه منظور از جمله « * ( إِنِ ارْتَبْتُمْ ) * » ( هر گاه شك و ترديد كنيد ) چيست ؟ سه احتمال ذكر شده است :
1 - منظور احتمال و شك در وجود « حمل » است ، به اين معنى كه اگر بعد از سن ياس ( سن پنجاه سالگى در زنان عادى و شصتسالگى در زنان قرشى ) احتمال وجود حمل در زنى برود بايد عده نگهدارد ، اين معنى هر چند كمتر اتفاق مىافتد ولى گاه اتفاق افتاده است ( توجه داشته باشيد كه واژه « ريبه »
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 243
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٣