تعبير به « * ( فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ ) * » ( صورت شما را نيكو آفريد ) هم صورت ظاهر را شامل مىشود ، و هم صورت باطن را ، هم از نظر جسم و هم از نظر جان ، و به راستى يك نظر اجمالى در آفرينش جسم و جان انسان ، نشان مىدهد كه زيباترين پديده عالم هستى او است ، و خدا در آفرينش اين موجود ، قدرتنمايى عجيبى كرده و سنگ تمام گذارده است ! و از آنجا كه انسان براى هدف بزرگى آفريده شده بايد دائما تحت مراقبت پروردگار باشد ، پروردگارى كه ، از درون و برون او با خبر است ، لذا در آيه بعد مىفرمايد : « خداوند ، آنچه را در آسمانها و زمين است مىداند ، و از آنچه شما پنهان يا آشكار مىكنيد با خبر است ، و از عقائد و نياتى كه در درون سينهها است ، آگاه است » ( * ( يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَيَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَما تُعْلِنُونَ وَاللَّه عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ) * ) .
اين آيه ترسيمى است از علم بىپايان خداوند ، در سه مرحله : نخست علم او نسبت به تمامى موجودات آسمانها و زمين ، سپس علم او به همه اعمال انسانها و آنچه را پنهان مىدارند يا آشكار مىسازند ، و در مرحله سوم مخصوصا روى عقائد باطنى و چگونگى نيتها و آنچه بر قلب و جان انسان ، حاكم است ، تكيه مىكند .
معرفت به اين علم گسترده الهى ، اثر تربيتى فوق العاده اى در انسان دارد ، و به او هشدار مىدهد كه هر كه باشى و به هر جا برسى ، و هر عقيده اى در سر و هر نيتى در دل و هر اخلاقى در درون جان تو باشد ، همه در پيشگاه علم بىپايان حق آشكار است ، مسلما توجه به اين حقيقت در اصلاح و تربيت انسان فوق العاده مؤثر است ، و اينها تعليماتى است كه انسان را براى وصول به هدف آفرينش و قانون تكامل آماده مىسازد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 187
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٧