در حديثى از امام على بن موسى الرضا ع مىخوانيم :
انما جعلت الخطبة يوم الجمعة لان الجمعة مشهد عام ، فاراد ان يكون للامير سبب الى موعظتهم ، و ترغيبهم فى الطاعة ، و ترهيبهم من المعصية ، و توقيفهم على ما اراد من مصلحة دينهم و دنياهم ، و يخبرهم بما ورد عليهم من الافاق من الاهوال التي لهم فيها المضرة و المنفعة . . . و انما جعلت خطبتين ليكون واحدة للثناء على اللَّه و التمجيد و التقديس للَّه عز و جل و الأخرى للحوائج و الاعذار و الانذار و الدعاء و لما يريد ان يعلمهم من امره و نهيه ما فيه الصلاح و الفساد :
« خطبه ، براى اين در روز جمعه تشريع شده است كه نماز جمعه يك برنامه عمومى است ، خداوند مىخواهد به امير مسلمين امكان دهد تا مردم را موعظه كند به اطاعت ترغيب نمايد ، و از معصيت الهى بترساند و آنها از آنچه مصلحت دين و دنيايشان است آگاه سازد ، و اخبار و حوادث مهمى كه از نقاط مختلف به او مىرسد و در سود و زيان و سرنوشت آنها مؤثر است به اطلاعشان برساند . . .
و دو خطبه قرار داده شده تا در يكى حمد و ثنا و تمجيد و تقديس الهى كنند ، و در ديگرى نيازها و هشدارها و دعاها را قرار دهند ، و اوامر و نواهى و دستوراتى كه باصلاح و فساد جامعه اسلامى در ارتباط است به آنها اعلام دارند » ( 1 ) .
5 - شرائط وجوب نماز جمعه
در اينكه امام جمعه مانند هر امام جماعت ديگر بايد عادل باشد ترديدى نيست ، ولى سخن در اين است كه شرائطى افزون بر اين دارد يا نه ؟
جمعى معتقدند اين نماز از وظائف امام معصوم يا نماينده خاص او است ، و به تعبير ديگر مربوط به زمان حضور امام معصوم ع است .
هامش
( 1 ) « وسائل الشيعه » جلد 5 صفحه 39 .