حق باشد . اعمال و رفتار او سبب تاثير و نفوذ كلامش گردد ، و زندگى او مردم را به ياد خدا بياندازد .
شايسته است پاكيزه ترين لباس در تن بپوشد ، و خود را خوشبو كند ، و با وقار و سكينه گام بردارد ، و هنگامى كه بر فراز منبر جاى گرفت بر مردم سلام كند ، و رو به روى آنان بايستد ، و بر شمشير يا كمان يا عصا تكيه كند ، نخست بر منبر بنشيند ، تا اذان تمام شود ، و بعد از فراغت از اذان شروع به خطبه كند .
محتواى خطبه نخست حمد خدا و درود بر پيامبر است ( احتياط اين است كه اين قسمت به زبان عربى باشد ولى بقيه به زبان مستمعين خوانده مىشود ) سپس مردم را به تقواى الهى توصيه كند ، و يكى از سور كوتاه قرآن را بخواند ، و اين امر را در هر دو خطبه رعايت كند ، و در خطبه دوم بعد از درود بر پيامبر ص دعا بر ائمه مسلمين كند ، و براى مؤمنين و مؤمنات استغفار نمايد .
و شايسته است در ضمن خطبه مسائل مهمى كه با دين و دنياى مسلمين ارتباط دارد مطرح كند ، و آنچه مورد نياز مسلمين در داخل و خارج كشورهاى اسلامى و در داخل و خارج آن منطقه مىباشد مورد بحث قرار دهد ، و مسائل سياسى و اجتماعى و اقتصادى و دينى را با در نظر گرفتن اولويتها مطرح نمايد ، به مردم آگاهى بخشد و آنها را از توطئههاى دشمنان با خبر بسازد ، برنامههاى كوتاه مدت و دراز مدت براى حفظ جامعه اسلامى و خنثى كردن نقشههاى مخالفان به آنها گوشزد كند .
خلاصه خطيب بايد بسيار هوشيار و بيدار و اهل فكر و مطالعه در مسائل اسلامى باشد ، و از موقعيت اين مراسم بزرگ حد اكثر استفاده را براى پيشبرد اهداف اسلام و مسلمين بنمايد ( 1 ) .
هامش
( 1 ) البته در خصوصيات و جزئيات احكام نماز جمعه و خطبهها اختلافات جزئى در فتاواى فقهاء مىباشد و آنچه در بالا ذكر شد عصاره اى از فتاواى مختلف است .