ملامت قرار داده مىگويد : « هنگامى كه تجارت يا لهوى را به بينند پراكنده مىشوند و به سوى آن مىروند ، و تو را ايستاده ( در حالى كه خطبه نماز جمعه مىخوانى ) رها مىكنند » ( * ( وَإِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَيْها وَتَرَكُوكَ قائِماً ) * ) .
ولى « به آنها بگو آنچه نزد خدا است از لهو و تجارت بهتر است و خداوند بهترين روزى دهندگان است » ( * ( قُلْ ما عِنْدَ اللَّه خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجارَةِ وَاللَّه خَيْرُ الرَّازِقِينَ ) * ) .
ثواب و پاداش الهى و بركاتى كه از حضور در نماز جمعه و شنيدن مواعظ و اندرزهاى پيامبر ص و تربيت معنوى و روحانى عائد شما مىشود قابل مقايسه با هيچ چيز ديگر نيست ، و اگر از اين مىترسيد كه روزى شما بريده شود اشتباه مىكنيد ، خداوند بهترين روزى دهندگان است .
تعبير به لهو اشاره به طبل و ساير آلات لهوى است كه به هنگام ورود قافله تازه اى به مدينه مىزدند كه هم نوعى اخبار و اعلام بود و هم وسيله اى براى سرگرمى و تبليغ كالا ، همانگونه كه در دنياى امروز نيز در فروشگاههايى كه به سبك غرب است نيز نمونه آن ديده مىشود .
تعبير به « انفضوا » به معنى پراكنده شدن و انصراف از نماز جماعت ، و روى آوردن به كاروان است كه در شان نزول گفته شد هنگامى كه كاروان « دحيه » وارد مدينه شد ( و او هنوز اسلام را اختيار نكرده بود ) با صداى طبل و ساير آلات لهو مردم را به بازار فراخواند ، مردم مدينه حتى مسلمانانى كه در مسجد مشغول استماع خطبه نماز جمعه پيامبر ص بودند ، به سوى او شتافتند ، و تنها سيزده نفر ، و به روايتى كمتر ، در مسجد باقى ماندند .
ضمير در « اليها » به تجارت بازمىگردد ، يعنى به سوى مال التجارة شتافتند ، اين به خاطر آن است كه لهو ، هدف اصلى آنها نبود ، بلكه مقدمه اى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 129
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٩